<nr>1</nr>Het onderzoek op de terechtzitting

<nr>3</nr>De bewijsmotivering 3.1 Inleiding In het onderzoek Coates staan twee partijen onveraccijnsde tabak en twee tabaksproductie-apparaten centraal, aangetroffen op locaties in Deventer en Emmeloord. Hierbij zouden vier natuurlijke personen, genaamd [medeverdachte 1] (hierna: [medeverdachte 1] ), [medeverdachte 2] (hierna: [medeverdachte 2] ), [medeverdachte 3] (hierna: [medeverdachte 3] ) en verdachte, en de rechtspersoon [medeverdachte bedrijf] BV (hierna: [medeverdachte bedrijf] ) betrokken zijn. 3.2 Het standpunt van de officier van justitie De officier van justitie heeft gerekwireerd tot bewezenverklaring van beide ten laste gelegde feiten. 3.3 Het oordeel van de rechtbank De rechtbank acht op grond van de volgende redengevende feiten en omstandigheden, die in de bewijsmiddelen zijn vervat en waarop de bewezenverklaring steunt, wettig en overtuigend bewezen dat verdachte beide ten laste gelegde feiten heeft begaan. De feiten en omstandigheden

De rechtbank stelt op grond van de inhoud van het dossier en het onderzoek ter terechtzitting de volgende feiten en omstandigheden vast. De aangetroffen tabak in Deventer en Emmeloord In een bedrijfspand aan de [adres 2] is op 11 mei 2022 een grote hoeveelheid onveraccijnsde tabak aangetroffen, na een melding van getuige [getuige] die een sterke chemische geur had geroken afkomstig van het door [medeverdachte 2] gehuurde deel van de bedrijfsruimte. Bij het betreden van het bedrijfspand via het laad- en losplatform roken de verbalisanten voor de roldeur een sterke geur die zij herkenden als de geur van tabak. De tabak was verpakt in zowel 200 kilogram verpakkingen, als in doorzichtige plastic zakken en zakjes met het opschrift ‘[naam]’. Op geen van de verpakkingen, zakken of zakjes zijn accijnszegels aangetroffen. De verbalisanten hebben foto’s genomen van de aangetroffen situatie. Op het adres in Deventer was op 11 mei 2022 geen vergunninghouder gevestigd die tabaksproducten voorhanden mocht hebben of mocht bewerken. Een transportsticker met daarop de naam van [medeverdachte 3] op één van de dozen met tabak, leidden verbalisanten naar een bedrijfspand aan de [adres 3] , unit [nummer] in [vestigingsplaats] . Ook daar werd een grote hoeveelheid onveraccijnsde tabak aangetroffen. De tabak was verpakt in 200 kilogram verpakkingen en in zakjes met het opschrift ‘[naam]’. Op geen van de verpakkingen en zakjes met tabak zijn accijnszegels aangetroffen. De verbalisanten hebben foto’s genomen van de aangetroffen situatie. Op het adres in Emmeloord was op 11 mei 2022 geen vergunninghouder gevestigd die tabaksproducten voorhanden mocht hebben of mocht bewerken. Na weging bleek er in het bedrijfspand in Deventer in totaal 1.229,5 kilogram tabak en in het bedrijfspand in Emmeloord in totaal 870 kilogram tabak in beslag te zijn genomen. Van de tabak in Deventer was 658 kilogram verontreinigd. Van de overige 1.441,5 kilogram zijn steekproefsgewijs monsters genomen en opgestuurd naar het Douane Laboratorium. Hiervan zijn drie monsters geïdentificeerd als tabak, goederencode 2401.20 en accijnscode 79, die zonder verdere behandeling niet rookbaar is. Na versnijden van die bemonsterde tabak is deze rookbaar met behulp van een rookmachine. De overige monsters zijn geïdentificeerd als rooktabak, goederencode 2403.1990 en accijnscode 79, die zonder verdere behandeling rookbaar is met behulp van een rookmachine. Alle tabaksmonsters kunnen worden aangemerkt als rooktabak als bedoeld in artikel 32 van de Wet op de accijns. De niet afgedragen accijns over de in Deventer aangetroffen tabak is berekend op € 91.960,--. De niet afgedragen accijns over de in Emmeloord aangetroffen tabak bedraagt € 131.991,--. [medeverdachte 2] heeft verklaard dat hij de huurder is van het bedrijfspand aan de [adres 2] , waarin hij twee transportbedrijven heeft gevestigd. [medeverdachte 2] heeft verder verklaard dat hij opdracht had gekregen om goederen te vervoeren. Hij heeft daartoe in Emmeloord goederen van een chauffeur van [bedrijf 1] in ontvangst genomen die waren vervoerd onder een CMR-vrachtbrief waarop vermeld stond dat het netto 1.200 kilogram Tobacco betrof. Bij het uitvoeren van dit laatste transport met deze dozen kreeg hij problemen met zijn verzekering. Daarom heeft hij deze dozen ongeveer één maand geleden naar zijn bedrijfsruimte in Deventer gebracht. Volgens [medeverdachte 2] waren bij dit transport drie dozen kapot gegaan. In deze dozen heeft [medeverdachte 2] verpakkingen met het opschrift ‘[naam]’ gezien met daarin tabak. [medeverdachte 2] heeft daarna acht grote dozen open gemaakt, waarin hij grote, doorzichtige plastic zakken met losse tabak zag. [medeverdachte 2] heeft vervolgens telefonisch contact opgenomen met verdachte, volgens [medeverdachte 2] de eigenaar van de goederen. Verdachte zou de plastic zakken zelf komen ophalen en voor de 200 kilogram dozen een vrachtwagen sturen, aldus [medeverdachte 2] . [medeverdachte 1] heeft verklaard dat hij op naam van medeverdachte [medeverdachte bedrijf] de tabak heeft gekocht bij het bedrijf [bedrijf 2] Hiervan is een factuur en een transportdocument overgelegd. Volgens [medeverdachte 1] heeft verdachte hem in contact gebracht met [bedrijf 2] Ook heeft [medeverdachte 1] verklaard dat hij de tabak heeft doorverkocht aan het bedrijf [bedrijf 3] in Turkije. Hiervan is eveneens een factuur overgelegd. Verdachte heeft hem in contact gebracht met een contactpersoon van [bedrijf 3] . Volgens [medeverdachte 1] zou verdachte het transport regelen. In het kader van een partij aangetroffen waterpijptabak in Diemen heeft [medeverdachte 3] verklaard dat verdachte waterpijptabak in Italië verkoopt en dit door heel Europa brengt. Volgens [medeverdachte 3] zou verdachte hem hebben verteld dat hij alles legaal doet. De aangetroffen tabaksproductieapparaten in Deventer In het bedrijfspand te Deventer werden op 11 mei 2022 ook een snijmachine en een droogtrommel aangetroffen, die bestemd zijn voor de verwerking van tabak. Van de aangetroffen droogtrommel en snijmachine zijn door verbalisanten foto’s gemaakt. Op de snijmachine is een bruinkleurige stofaanslag aangetroffen, die volgens verbalisanten gelijk is aan het fijnstof dat zij herkennen als fijnstof aanwezig bij een tabaksfabriek waar tabak wordt verwerkt. Dit fijnstof werd ook aangetroffen aan de buitenzijde van één van de bestelauto’s in de bedrijfsruimte. In de droogtrommel werden resten van tabak aangetroffen. Aan [medeverdachte 2] zijn foto’s van de machines getoond. [medeverdachte 2] heeft verklaard dat hij deze machines anderhalve maand eerder heeft opgehaald in het bedrijfspand in Emmeloord en naar het bedrijfspand in Deventer heeft gebracht. Hij zou de machines in opdracht van verdachte demonteren. De machines zouden volgens [medeverdachte 2] samen met de tabak naar Turkije worden vervoerd. [medeverdachte 1] heeft verklaard dat hij een brander en versnipperaar heeft gekocht bij een Pools bedrijf. Verdachte heeft hem in contact gebracht met het Poolse bedrijf en was erbij toen [medeverdachte 1] beide machines heeft besteld, aldus [medeverdachte 1] . Door [medeverdachte 1] is een factuur in de Poolse taal verstuurd naar de verbalisanten, op naam van [bedrijf 4] en gericht aan [medeverdachte bedrijf] met de datum 15 december 2021. De factuur vermeldt een aankoopbedrag van € 19.100,-- voor de gekochte apparaten. Uit onderzoek naar de tekst op die factuur bleek dat de Poolse onderneming een website had met de domeinnaam ‘ [internetsite] ’. Op die website stond onder het kopje ‘products’ dat het bedrijf onder meer ‘Tobacco cutting machines' en `Dryers and steamers’ verkocht. Op de internetsite van [bedrijf 4] werden alleen producten te koop aangeboden die te maken hebben met de verwerking van tabak, en alleen ongebruikte machines werden aangeboden. Op 25 mei 2022 heeft ‘ [e-mailadres] ’ een e-mail gestuurd naar de Belastingdienst/FIOD met de volgende tekst: “One year ago we bought a machine through the company [bedrijf 5] the owner of this company is [verdachte] we got the machine here in Istanbul. Later he let us come in contact with other company the name of the company is [medeverdachte bedrijf] we bought a months ago the complete machines for our project but we didn't get it till now they told us some months ago that they are ready to sent it and that they know a good quality of tobacco from Italy we asked to sent us that too”

Vervolgens heeft ‘ [e-mailadres] ’ op 30 mei 2022 een e-mail gestuurd naar de Belastingdienst/FIOD met de volgende tekst: “I paid for the goods I have already two machines is was through [bedrijf 5] And I paid for [medeverdachte 1] cash in istanbul. [medeverdachte bedrijf] told us that they are busy with guys We sent to you the last connection with the dutch company” [medeverdachte 1] is bovenstaande e-mail getoond en heeft verklaard dat het bedrag in contanten door [bedrijf 3] aan hem is betaald. Ook heeft [medeverdachte 1] verklaard dat het geld was van zijn bedrijf. In het KvK-uittreksel van [bedrijf 5] van 27 juli 2022 staat dat tussen 1 augustus 2017 tot en met 11 februari 2021 verdachte eigenaar was van [bedrijf 5] . Tot slot heeft ‘ [e-mailadres] ’ op 13 juni 2022 een e-mail gestuurd naar de Belastingdienst/FIOD, met als bijlage een factuur gedateerd 5 januari 2022, op naam van verdachte en gericht aan [bedrijf 3] . De factuur vermeldt een verkoopbedrag van € 35.100,-- voor de twee verkochte apparaten. De overwegingen van de rechtbank Feit 1 Met betrekking tot de rooktabak Op grond van voorgaande feiten en omstandigheden stelt de rechtbank vast dat de in Deventer en Emmeloord aangetroffen 1.441,5 kilogram tabak – mede op basis van de prejudiciële uitspraak van het Hof van Justitie van 6 april 2017, zaak C-638/15 (Eko Tabak-arrest) – kan worden aangemerkt als “rooktabak” en dus aan accijnsheffing onderhevig zijn. Ook stelt de rechtbank vast dat door het ontbreken van accijnszegels op de aangetroffen tabak deze niet in overeenkomstig de Wet op de accijns in de heffing waren betrokken en dat op de adressen [adres 2] en de [adres 3] , unit [nummer] geen vergunning-houder was gevestigd die tabaksproducten voorhanden mocht hebben of mocht bewerken. Met betrekking tot de betrokkenheid van verdachte De rechtbank ziet zich gelet op het voorgaande eerst voor de vraag gesteld of verdachte de tabak voorhanden heeft gehad in de zin van de Wet op de accijns. Indien die vraag bevestigend wordt beantwoord, dient de rechtbank de vraag te beantwoorden of verdachte opzettelijk heeft gehandeld. Verdachte heeft tijdens zijn verhoor bij de FIOD verklaard niets te weten van de aangetroffen tabak en de tabaksproductieapparaten en ontkent elke betrokkenheid bij de ten laste gelegde feiten. Ook heeft verdachte verklaard hij dat hij [medeverdachte 1] , [medeverdachte bedrijf] en [medeverdachte 2] niet kent. Voorhanden hebben Aan verdachte is tenlastegelegd dat hij opzettelijk de onveraccijnsde rooktabak voorhanden heeft gehad als bedoeld in artikel 5, eerste lid onder b, van de Wet op de accijns. Op grond van artikel 5 lid 1 onder b van de Wet op de accijns is het niet toegestaan om accijnsgoederen voorhanden te hebben die niet overeenkomstig de bepalingen van de Wet op de accijns in de heffing zijn betrokken. Het begrip voorhanden hebben moet Unierechtelijk worden uitgelegd, omdat de Wet op de accijns een implementatie is van een EG-richtlijn. Die uitleg is ruimer dan in het gewone spraakgebruik. Niet alleen de persoon die de feitelijke beschikkingsmacht over de accijnsgoederen heeft, maar ook enig ander persoon die bij het voorhanden hebben betrokken is kan worden aangemerkt als degene die accijnsgoederen voorhanden heeft. Niet vereist is dat de persoon die de accijnsgoederen voorhanden had wist of redelijkerwijs had moeten weten dat voor die goederen accijns was verschuldigd. Uit de vastgestelde feiten en omstandigheden leidt de rechtbank af dat verdachte degene is geweest die het transport van de in Deventer en Emmeloord aangetroffen tabak naar Turkije zou regelen. In afwachting daarvan heeft verdachte aan [medeverdachte 2] de opdracht gegeven om een deel van de tabak te bewaren. Daarmee staat naar het oordeel van de rechtbank vast dat de verdachte de onveraccijnsde tabak voorhanden heeft gehad en heeft opgeslagen in de zin van artikel 5, eerste lid onder b, van de Wet op de accijns. Opzet Vervolgens ziet de rechtbank zich voor de vraag gesteld of verdachte de onveraccijnsde tabak opzettelijk voorhanden heeft gehad en heeft opgeslagen. Daarvoor is op zijn minst vereist dat verdachte bewust de aanmerkelijke kans heeft aanvaard dat op de locatie in Deventer en Emmeloord tabak voorhanden was en lag opgeslagen die niet in de accijns was betrokken (voorwaardelijk opzet). De rechtbank overweegt hierover het volgende. Uit de vastgestelde feiten en omstandigheden – in het bijzonder de verklaring van [medeverdachte 3] – kan worden afgeleid dat verdachte bekend is met de handel in (waterpijp)tabak. De rechtbank leidt daaruit af dat verdachte bekend was met de regelgeving omtrent accijns en dat hij daarom ook wist dat over tabak accijns worden geheven. Verdachte ontkent iedere betrokkenheid. De bewijsmiddelen laten echter geen twijfel bestaan over zijn betrokkenheid bij de aangetroffen tabak en zijn rol als degene die verantwoordelijk is voor het transport van de tabak. De rechtbank stelt de verklaring van verdachte dan ook als ongeloofwaardig terzijde. Uit de verklaringen van medeverdachten [medeverdachte 2] en [medeverdachte 1] blijkt dat verdachte een sleutelpositie had bij het leggen van de contacten tussen partijen en medeverdachten, de inkoop van de tabak en de opslag daarvan in Nederland, en het transport en de verkoop van de tabak naar Turkije. Hieruit leidt de rechtbank af dat verdachte wist dat de in Deventer en Emmeloord aangetroffen tabak niet in de heffing van accijns was betrokken. Conclusie De rechtbank acht wettig en overtuigend bewezen dat verdachte op 11 mei 2022 opzettelijk 1.441,5 kilogram onveraccijnsde tabak voorhanden heeft gehad en heeft opgeslagen in de zin van artikel 5, eerste lid onder b, van de Wet op de accijns. Feit 2 Op basis van de hiervoor vastgestelde feiten en omstandigheden stelt de rechtbank vast dat op 11 mei 2022 in het bedrijfspand aan de [adres 2] twee tabaksproductie-apparaten zijn aangetroffen, waarvoor geen accijnsvergunning was afgegeven. Ook stelt de rechtbank vast dat verdachte al eerder machines heeft geleverd aan het bedrijf [bedrijf 3] . Bovendien was verdachte op de hoogte van het feit dat de twee tabaks-productieapparaten samen met de tabak – waarvan verdachte wist dat het ging om onveraccijnsde tabak – lag opgeslagen in het bedrijfspand te Deventer. Verdachte zou eveneens regelen dat deze apparaten samen met de onveraccijnsde tabak naar [bedrijf 3] in Turkije zouden worden vervoerd. Gelet op deze feiten en omstandigheden acht de rechtbank bewezen dat verdachte wist dan wel redelijkerwijs kon weten dat de snijmachine en droogtrommel tabaksproductieapparaten waren, bestemd om te worden gebruikt tot het ontduiken van accijns. Met betrekking tot het medeplegen De rechtbank is op basis van de vastgestelde feiten en omstandigheden van oordeel dat verdachte en medeverdachten op een nauwe en bewuste wijze hebben samengewerkt bij de ten laste gelegde feiten. Verdachte heeft de koper van de tabak en machines, [medeverdachte 1] , in contact gebracht met de bedrijven die deze tabak en machines verkocht en was erbij toen [medeverdachte 1] beide machines heeft besteld. Ook heeft verdachte [medeverdachte 1] in contact gebracht met het bedrijf die de tabak heeft gekocht. Verdachte zou hiervoor het transport regelen en heeft in afwachting van dit transport aan [medeverdachte 2] de opdracht geven de tabak te bewaren en de tabaksproductie-apparaten te demonteren. Gelet hierop acht de rechtbank de betrokkenheid van verdachte van voldoende gewicht om hem aan te merken als medepleger van als medepleger van zowel het voorhanden en in opslag hebben van de onveraccijnsde tabak als het voorhanden hebben van de twee tabaksproductieapparaten. 3.5 De bewezenverklaring De rechtbank acht op grond van de opgegeven bewijsmiddelen wettig en overtuigend bewezen dat verdachte de ten laste gelegde feiten heeft begaan, met dien verstande dat: 1. hij op 11 mei 2022 te Deventer en Emmeloord tezamen en in vereniging met anderen, opzettelijk een grote hoeveelheid accijnsgoederen, te weten 1.441,5 kilogram rooktabak voorhanden en in opslag heeft gehad, terwijl die accijnsgoederen niet overeenkomstig de bepalingen van de Wet op de accijns in de heffing waren betrokken; 2. hij op 11 mei 2022 te Deventer, tezamen en in vereniging met anderen, twee tabaksproductieapparaten, te weten een snijmachine en een droogtrommel, voorhanden heeft gehad, zonder een daartoe strekkende vergunning van de inspecteur te hebben verkregen, terwijl hij, verdachte, en zijn mededaders, wisten en/of redelijkerwijs konden weten dat de tabaksproductieapparaten bestemd waren om te worden gebruikt tot ontduiking van de accijns. De in de tenlastelegging voorkomende taal- en/of schrijffouten zijn verbeterd in de bewezenverklaring. De verdachte is daardoor niet geschaad in de verdediging.