<nr>1</nr>De procedure

<nr>2</nr>De verdere beoordeling (ad c) verkoop of splitsing van het huis De vordering van [gedaagde] tot splitsing 2.1. De rechtbank heeft bij tussenvonnis vastgesteld dat [gedaagde] : ( a) gevorderd heeft om te bepalen dat de verdeling van het huis zal plaatsvinden door splitsing, waarbij in ieder geval aan haar wordt toegedeeld dat deel van het huis dat zij en haar gezin exclusief in gebruik hebben en voorts een door de rechtbank te bepalen deel van het huis dat partijen gezamenlijk gebruiken, en ( b) bij antwoordconclusie na deskundigenbericht het door de deskundige aangehaalde scenario 2 als “oplossing” heeft aangedragen. De rechtbank heeft aangegeven vooralsnog te begrijpen dat [gedaagde] in haar hiervoor aan-gehaalde vordering nu ziet op het door haar bij antwoordconclusie na deskundigenbericht aangehaalde scenario 2. De rechtbank heeft [gedaagde] bij tussenvonnis in de gelegenheid gesteld om zich erover uit te laten of de rechtbank haar vordering aldus goed begrijpt en om haar vordering desgewenst in die zin aan te passen. 2.2. [gedaagde] heeft bij akte haar hiervoor aangehaalde vordering niet aangepast en ook niet expliciet aangegeven of de rechtbank deze vordering nu goed begrijpt (in die zin dat deze nu ziet op het door haar aangehaalde scenario 2). 2.3. [eisers] heeft bij antwoordakte aangevoerd dat [gedaagde] in haar akte een splitsingsvariant omschrijft die, als [eisers] het goed ziet, het door de deskundige gesuggereerde scenario 2 is. 2.4. De rechtbank zal er hierna van uitgaan dat de hiervoor aangehaalde vordering van [gedaagde] nu ziet op het door de deskundige aangehaalde scenario 2. Het ligt op de weg van [gedaagde] om een voldoende duidelijke en bepaalde vordering in te stellen. De rechtbank en [eisers] begrijpen haar hiervoor aangehaalde vordering inmiddels aldus dat deze ziet op het door de deskundige aangehaalde scenario 2. [gedaagde] heeft na voormeld tussen-vonnis, waarin haar expliciet is gevraagd om zich erover uit te laten of de rechtbank deze vordering zo goed begrijpt, niet althans onvoldoende duidelijk gemaakt dat deze vordering toch anders dient te worden begrepen. De splitsingskosten 2.5. De rechtbank heeft [gedaagde] bij tussenvonnis in de gelegenheid gesteld om zich erover uit te laten wat zij nu precies vordert ten aanzien van de splitsingskosten. 2.6. [gedaagde] heeft hierop, kort gezegd, gesteld dat iedere deelgenoot 1/3e deel van deze kosten dient te dragen. 2.7. [eisers] heeft hierop aangevoerd dat [gedaagde] deze kosten alleen dient te dragen. [eisers] voert hiertoe bij antwoordakte onder de punten 18 t/m 21 het volgende aan: “De deskundige heeft geoordeeld dat de reële splitsingskosten € 136.142,00 incl. BTW bedragen. Daarnaast heeft de deskundige geoordeeld dat de minderopbrengst bij verkoop van [het huis] na splitsing € 100.000,= tot € 150.000,= bedragen. […] tevens moet bij […] deze methode van verdelen rekening worden gehouden met forse vertragingen […]. Deze voor [eiser 1] [c.s.] zeer bezwaarlijke wijze van verdelen wordt slechts gevolgd om tegemoet te komen aan de wens van [gedaagde] om in een deel van [het huis] te kunnen blijven wonen. Onder die omstandigheden zou het evident onredelijk zijn om [eiser 1] [c.s.] ook nog eens te laten bijdragen in de kosten van splitsing. […] [eiser 1] [c.s.] wijzen er […] nogmaals op dat zij thans niet in staat zijn om (een deel van de) splitsings-kosten te dragen. Zij bieden hiervan, voor zover nodig, bewijs aan”. 2.8. De rechtbank stelt voorop dat er tussen partijen sprake is van een eenvoudige gemeenschap met betrekking tot het huis als bedoeld in artikel 3:166 BW en volgende. Hierin zijn de aandelen van de deelgenoten [eiser 1] , [eiser 2] en [gedaagde] , zoals bij tussenvonnis al is overwogen, gelijk. Deze drie deelgenoten moeten op basis van het bepaalde in artikel 3:172 BW in dezelfde evenredigheid bijdragen tot de uitgaven die voortvloeien uit handelingen welke bevoegdelijk ten behoeve van deze gemeenschap zijn verricht. De kosten van splitsing behoren naar het oordeel van de rechtbank tot dergelijke uitgaven, zodat [eiser 1] , [eiser 2] en [gedaagde] daarvoor ieder voor 1/3e deel draagplichtig zijn. Het beroep van [eisers] op een hiervan afwijkende draagplicht treft geen doel. In een situatie als de onderhavige, waarbij de verdeling van de eenvoudige gemeenschap met betrekking tot het huis dient plaats te vinden om tegemoet te komen aan de wens daartoe van (uitsluitend) de deelgenoten [eiser 1] en [eiser 2] , komt het naar het oordeel van de rechtbank niet (evident) onredelijk voor dat deze deelgenoten samen met hun mede-deelgenoot [gedaagde] , ieder in evenredigheid van hun aandeel in deze gemeenschap, bij-dragen aan de kosten verbonden aan splitsing van het huis om tegemoet te komen aan de wens van [gedaagde] om in dat geval toch in een deel van het huis te kunnen blijven wonen. Hierbij is in aanmerking genomen dat, zoals al bij tussenvonnis is overwogen, de rechtbank voorshands van oordeel is dat, rekening houdend naar billijkheid zowel met de belangen van partijen als het algemeen belang, de door [gedaagde] gevorderde wijze van verdeling van het huis (splitsing conform scenario 2) voor toewijzing in aanmerking komt indien voldoende komt vast te staan dat zij, kort gezegd, die wijze van verdeling kan financieren. De omstandigheid dat [eiser 1] en [eiser 2] thans niet in staat zijn om (een deel van) de splitsingskosten te dragen, hetgeen [gedaagde] overigens betwist, maakt voormeld oordeel omtrent de draagplicht ten aanzien van de splitsingskosten niet anders. 2.9. [gedaagde] heeft in reconventie gevorderd om [eiser 1] en [eiser 2] te veroordelen om de kosten van splitsing van het huis voor hun rekening te nemen. 2.10. De rechtbank stelt vast dat [gedaagde] deze eis formeel niet heeft gewijzigd. Nu [gedaagde] ter onderbouwing van deze vordering thans stelt dat iedere deelgenoot 1/3e deel van deze kosten dient te dragen, zal de rechtbank deze vordering in geval van splitsing slechts toewijzen voor zover deze ziet op 2/3e deel van deze kosten en het dienaangaande meer of anders gevorderde afwijzen. De financiële haalbaarheid 2.11. De rechtbank heeft bij tussenvonnis voorshands geoordeeld dat, rekening houdend naar billijkheid zowel met de belangen van partijen als het algemeen belang, de door [gedaagde] gevorderde wijze van verdeling van het huis (splitsing conform scenario 2) voor toewijzing in aanmerking komt indien voldoende komt vast te staan dat zij die wijze van verdeling kan financieren gelet op het in dat vonnis aangegeven kader. De rechtbank heeft [gedaagde] in de gelegenheid gesteld om zich uit te laten over de vraag of zij die wijze van verdeling kan financieren gelet op dat kader, waarbij zij ook dient in te gaan op de stelling van [eisers] bij dagvaarding onder de punten 6 en 7, inhoudend dat op het huis rust: - een op 16 juni 1995 ingeschreven 1e recht van hypotheek, in hoofdsom groot f 800.000,00 voor al hetgeen de Rabohypotheekbank N.V. en/of de Coöperatieve Rabobank B.A. te vorderen heeft van [eiser 1] , [gedaagde] en/of [A] ; - een op 11 mei 2004 ingeschreven 2e recht van hypotheek, in hoofdsom groot € 150.000,00 voor al hetgeen de Rabohypotheekbank N.V. en/of de Coöperatieve Rabobank [woonplaats] U.A. te vorderen heeft van [gedaagde] en/of [A] . 2.12. [gedaagde] heeft hierop bij akte als productie 48 een verklaring van haar accountant overgelegd. Volgens haar blijkt daaruit dat zij de kosten verbonden aan de splitsing (zowel ten aanzien van de overbedeling als ten aanzien van de daadwerkelijk kosten verbonden aan de splitsing zelf) kan voldoen. Deze productie houdt onder meer het volgende in: “ [woonplaats] , 9 februari 2021 Betreft: bevestiging vermogen per 1 januari 2021 Geachte mevrouw [gedaagde] […], Middels dit schrijven bevestigen wij dat u […] per 1 januari 2021 over een positief vermogen beschikt. Dit vermogen bestaat onder andere uit aanwezige bank- en spaartegoeden en overige middelen, tezamen meer dan € 460.000 […]. Dit blijkt uit de door ons opgestelde aangifte inkomstenbelasting 2020. […] Met vriendelijke groet, In Balans Accountants & Fiscalisten B.V. [B] AA”. [gedaagde] heeft in deze akte, kort gezegd, gesteld dat de deskundige de kosten omtrent de aanpassing van de installaties en splitsing van het huis, niet gebaseerd op (installatie) technische tekeningen en uiteenzettingen, schat op € 78.692,-- inclusief btw bij minimale kosten en op € 136.142,-- inclusief btw bij reële kosten, maar dat zij met diverse installa-teurs en aannemers overleg heeft gevoerd en dat daaruit een lager beeld van de te maken kosten volgt. [gedaagde] heeft onder punt 43 in deze akte een tabel “vergelijking kosten in eindrapportage deskundige en aangevraagde offertes door [gedaagde] ” opgenomen, stel-posten betreffende, waarbij de kosten uit het eindrapport van de deskundige uitkomen op in totaal € 61.215,50 exclusief btw en de door haar opgevraagde kosten op in totaal € 42.712,16 exclusief btw. [gedaagde] is in deze akte verder ingegaan op de stelling van [eisers] bij dagvaarding onder de punten 6 en 7. Volgens [gedaagde] betreft het op 16 juni 1995 ingeschreven recht van hypotheek een algemene zekerheidstelling waaruit door haar bij aankoop van het huis een hypothecaire last werd opgenomen van f 350.000,00 ofwel € 158.823,08 en door [eisers] een hypothecaire last van f 450.000,00 ofwel € 204.201,10. Volgens [gedaagde] zullen bij splitsing twee nieuwe akten voor de hypothecaire voorzieningen moeten komen: een op villa A en een op villa B. Volgens [gedaagde] betreft het op 11 mei 2004 ingeschreven recht van hypotheek een door haar en [A] afgesloten hypothecaire voorziening waarmee zij het bedrag van de voorziening, € 150.000,--, investeerden in de nieuwbouw in 2004. In 2004 is volgens [gedaagde] van de zijde van de hypotheekverstrekker bevestigd dat het verhaalsrecht op [A] en haar, opgenomen in de hypotheekakten van 15 juni 1995 en 10 mei 2004, werd beperkt tot een maximumbedrag van € 245.000,--. Volgens [gedaagde] hebben bij haar tussentijdse aflossingen plaatsgevonden, wordt het verhaalsrecht gekoppeld aan de door de Rabobank verstrekte geldlening conform de akte van schuldbekentenis d.d. 10 mei 2004 ten behoeve van [A] en haar en voldoet zij aan haar hypothecaire verplichtingen. 2.13. [eiser 1] en [eiser 2] hebben hierop, kort gezegd, aangevoerd dat zij ervan uitgaan dat [gedaagde] bij de beantwoording van de vraag of zij de door haar gevorderde wijze van verdeling kan financieren, moet uitgaan van de door de deskundige aangegeven reële kosten ad € 136.142,-- inclusief btw, welke passend zijn bij een object als het huis. Een minimum-splitsing zal volgens [eisers] naar verwachting de verkoopbaarheid van de gesplitste delen niet ten goede zal komen. Voor zover de rechtbank de door [gedaagde] gestelde splitsingskosten toch in haar oordeel zou willen betrekken dan is [eisers] van mening dat hierover eerst de visie van een (andere) deskundige dient te worden verkregen, omdat vermeden moet worden dat er een onomkeerbare situatie van een ondeskundige minimumsplitsing tot stand komt, als gevolg waarvan de verkoop van het gesplitste deel ‘van [eisers] ’ niet of nauwelijks mogelijk zal blijken te zijn. Volgens [eisers] blijkt uit de door [gedaagde] verstrekte gegevens dat er op het huis hypothecaire inschrijvingen zijn van thans in hoofdsom € 495.000,00. Een deel groot € 385.000,00 dient bij splitsing ten laste van [gedaagde] te komen en de bank moet bereid zijn om [eisers] uit de (resterende) aansprakelijkheid te ontslaan voor € 235.000,--. [gedaagde] zegt dat de bank hiertoe bereid is, maar dit blijkt volgens [eisers] nergens uit. Volgens [eisers] dient onomstotelijk vast te staan dat de bank: (i) bereid is [eisers] uit hun aansprakelijkheid voor het deel van [gedaagde] van de oorspronkelijke geldlening te ontslaan, (ii) kan instemmen met de voorgenomen (waardeverminderende) splitsing en (iii) kan instemmen met wijziging van het onderpand in die zin dat de hypothecaire geldlening uit 2004 van € 150.000,00 en het deel van de oorspronkelijke hypothecaire geldlening groot € 235.000,00 uitsluitend op het deel ‘van [gedaagde] ’ komen te rusten. Anders is er volgens [eisers] geen sprake van een financieel haalbare verdeling. Volgens [eisers] is de hiervoor omschreven bereidheid van de bank niet slechts een kwestie van het afzetten van de omvang van de geldlening tot de waarde van het onderpand, maar dient bij een dergelijke wijziging ook controle plaats te vinden van de inkomsten van de leningnemer, waaruit dient te blijken dat de leningnemer langjarig in staat is om te voldoen aan de verplichtingen uit hoofde van de hypothecaire geldlening. Nu [gedaagde] hierover geen informatie heeft verstrekt, staat volgens [eisers] vast dat een verdeling door middel van splitsing (en verkoop) niet aangewezen is. Als wordt overgegaan tot verdeling op de door [gedaagde] gewenste wijze, ontstaat volgens [eisers] (bij antwoordakte onder punt 15) de volgende situatie: “ [gedaagde] krijgt een aanspraak op de gemeenschap van € 507.268,66 (zie r.o. 3.28) minus¹ € 7.268,65 (zie r.o. 3.36), derhalve € 500.000,01. Aangezien [gedaagde] in dat geval ‘haar deel’ van [het huis] toegescheiden krijgt tegen de door de deskundige bepaalde waarde van € 700.000,= is zij (afgerond) overbedeeld voor […] € 200.000,=. Aangezien [eisers] bij deze wijze van verdelen zijn benadeeld door de aanzienlijk lagere verkoopkosten ten opzichte van verkoop van de gehele Onroerende zaak, dient [gedaagde] de kosten voor splitsing ad € 136.142,= te dragen. De ‘kosten’ voor [gedaagde] van deze wijze van verdelen, bedragen dus in totaal € 336.142,=. Op zichzelf zou [gedaagde] deze kosten kunnen dragen, gezien de door haar gestelde vermogenspositie van € 460.000,=, maar deze forse aanslag op haar vermogens-positie, maakt het ontbreken van) de hiervoor vermelde beoordeling van de bank temeer van belang. ¹ De rechtbank heeft in r.o. 3.30 een kennelijke rekenfout gemaakt, aangezien (€ 1.500.000,00 -/- € 1.014.537,30 -/- € 507.268,66 =) € 21.805,96 negatief is”. 2.14. De rechtbank is van oordeel dat voldoende is komen vast te staan dat [gedaagde] de door haar gevorderde wijze van verdeling van het huis (splitsing conform scenario 2) kan financieren gelet op het in voormeld tussenvonnis aangegeven kader, met inachtneming van de hierna daarop op één punt aan te brengen correctie, én de door de deskundige geschatte splitsingskosten. Met betrekking het in voormeld tussenvonnis aangegeven kader overweegt de rechtbank dat bij verdeling van het huis [eisers] recht heeft op vergoeding door de gemeenschap van € 1.014.537,30 en [gedaagde] recht heeft op vergoeding door de gemeenschap van € 507.268,66 wegens besteding ten behoeve van de verkrijging van het huis en autonome waardestijging van het huis (zie rechtsoverweging 3.28 van voormeld tussenvonnis) en dat bij verdeling van het huis door splitsing na vergoeding van voormelde bedragen, uitgaande van de door de deskundige getaxeerde waarde van het huis in dat geval circa (€ 1.500.000,00 -/- € 1.014,537,30 -/- € 507.268,66 =) € 21.805,96 negatief (en dus niet positief, zoals ten onrechte is aangegeven in rechtsoverweging 3.30 van voormeld tussenvonnis) resteert (zoals [eisers] in voetnoot 1 bij antwoordakte onder punt 15 terecht heeft opgemerkt). De rechtbank is voornemens in zoverre het in voormeld tussenvonnis aangegeven kader te corrigeren in die zin dat het in rechtsoverweging 3.30 daarvan genoemde bedrag van € 21.805,96 niet positief maar negatief is. De rechtbank zal, voordat zij daartoe overgaat, [gedaagde] in de gelegenheid stellen zich hierover uit te laten. De rechtbank heeft [gedaagde] in de gelegenheid gesteld om een akte te nemen over de financiële haalbaarheid van de splitsing gelet op het in voormeld tussenvonnis aangegeven kader én de door de deskundige geschatte splitsingskosten. Deze door de deskundige geschatte splitsingskosten bedragen € 136.142,-- inclusief btw. [eiser 1] , [eiser 2] en [gedaagde] dienen hiervan ieder 1/3e deel ofwel € 45.380,67 te dragen. In het kader van de beantwoording van de vraag of [gedaagde] de door haar gevorderde wijze van verdeling van het huis (splitsing conform scenario 2) kan financieren zal de rechtbank uitgaan van de door deze door de deskundige aangegeven splitsingskosten. Als wordt overgegaan tot verdeling op de door [gedaagde] gewenste wijze, dan heeft zij recht op vergoeding door de gemeenschap van € 507.268,66 minus (1/3e deel van € 21.805,96 =) € 7.268,65 = € 500.000,01. Bij de beantwoording van de vraag van de financierbaarheid van deze wijze van verdeling wordt ervan uitgegaan dat [gedaagde] 1/3e deel van de door de deskundige aangegeven splitsingskosten, ofwel € 45.380,67, dient te dragen. Voorts dient [gedaagde] een bedrag wegens haar overbedeling bij de door haar gewenste wijze van verdeling van het huis te betalen. Volgens [eisers] (bij antwoordakte onder punt 15) gaat het daarbij om circa € 200.000,00 (“Aangezien [gedaagde] in dat geval ‘haar deel’ van [het huis] toegescheiden krijgt tegen de door de deskundige bepaalde waarde van € 700.000,=”). Ook de rechtbank zal in het kader van de beantwoording van de vraag naar de financiële haalbaarheid van de splitsing(voorzichtigheidshalve) uitgaan van een bedrag van circa € 200.000,00 dat [gedaagde] zal moeten voldoen wegens haar overbedeling daarbij. Voor zover [gedaagde] met de betwisting van de oppervlakteberekening door de deskundige in haar akte na voormeld tussenvonnis heeft bedoeld om aan te geven dat de overbedelings-vordering lager is dan voormeld bedrag, waarbij overigens niet is aangegeven hoeveel lager dan in haar visie, zal hieraan in dit kader voorbij worden gegaan, nu dit in dit kader niet relevant is. Als onweersproken gesteld staat vast dat [gedaagde] per 1 januari 2021 over een positief vermogen beschikte van meer dan € 460.000,00. Nu de hiervoor aangehaalde door [gedaagde] in beginsel maximaal verschuldigde splitsingskosten en overbedelingsvordering in totaal circa (€ 45.380,67 + € 200.000,00) € 245.380,67 bedragen, is de rechtbank van oordeel dat voldoende is komen vast te staan dat zij de door haar gevorderde wijze van verdeling van het huis kan financieren. 2.15. De rechtbank is, gelet op al het eerder overwogene, van oordeel dat, rekening houdend naar billijkheid zowel met de belangen van partijen als het algemeen belang, de door [gedaagde] gevorderde wijze van verdeling van het huis (splitsing conform scenario 2) voor toewijzing in aanmerking komt. In dat kader resteren nog verschillende geschilpunten, zoals: