Tenlastelegging

RECHTBANK NOORD-NEDERLAND Afdeling Strafrecht Locatie Groningen Parketnummer: 19/810366-12 Vonnis van de meervoudige kamer voor de behandeling van strafzaken d.d. 17 april 2015 in de zaak van het openbaar ministerie tegen de verdachte [verdachte] , geboren [geboorteplaats], zonder bekende woon- of verblijfplaats in Nederland. Dit vonnis is gewezen naar aanleiding van het onderzoek op de terechtzittingen van 26 en 27 maart 2015. Verdachte is niet verschenen; wel is verschenen mr. J.W.E. Luiten, advocaat te Maastricht, die verklaard heeft uitdrukkelijk tot de verdediging te zijn gemachtigd. Het openbaar ministerie werd ter terechtzitting vertegenwoordigd door mr. N. Tromp en mr. H.J. Mous.

Tenlastelegging Aan verdachte is ten laste gelegd dat: hij in of omstreeks de periode van 9 augustus 2012 tot en met 10 augustus 2012 te [pleegplaats], gemeente Emmen, in een woning aan de [straat] tezamen en in vereniging met een ander of anderen, althans alleen, met het oogmerk van wederrechtelijke toeëigening heeft weggenomen een koffer (met geld) en/of een geldbedrag, in elk geval enig goed, geheel of ten dele toebehorende aan [slachtoffer], in elk geval aan een ander of anderen dan aan verdachte en/of zijn mededader(s), en welke diefstal werd voorafgegaan en/of vergezeld en/of gevolgd van geweld en/of bedreiging met geweld tegen die [slachtoffer], gepleegd met het oogmerk om die diefstal voor te bereiden en/of gemakkelijk te maken en/of om bij betrapping op heterdaad aan zichzelf en/of zijn mededader(s) hetzij de vlucht mogelijk te maken, hetzij het bezit van het gestolene te verzekeren, welk geweld en/of welke bedreiging met geweld hierin bestond(en) dat verdachte en/of zijn mededader(s) in die woning die [slachtoffer] een op een vuurwapen gelijkend voorwerp heeft/hebben getoond en voornoemd voorwerp heeft/hebben gericht en gericht heeft/hebben gehouden op die [slachtoffer] en/of met dat vuurwapen heeft/hebben geschoten, ten gevolge waarvan die [slachtoffer] door een kogel in het hoofd is getroffen, terwijl voornoemd feit de dood van [slachtoffer] ten gevolge heeft gehad; althans, indien terzake van het vorenstaande geen veroordeling mocht volgen, terzake dat hij in of omstreeks de periode van 9 augustus 2012 tot en met 10 augustus 2012 te [pleegplaats], gemeente Emmen, in een woning aan de [straat] tezamen en in vereniging met een ander of anderen, althans alleen, met het oogmerk om zich en/of (een) ander(en) wederrechtelijk te bevoordelen door geweld en/of bedreiging met geweld, [slachtoffer] heeft gedwongen tot de afgifte van een koffer (met geld) en/of geld, in elk geval van enig goed, geheel of ten dele toebehorende aan voornoemde [slachtoffer], in elk geval aan een ander of anderen dan aan verdachte en/of zijn mededader(s), welk geweld en/of welke bedreiging met geweld hierin bestond(en) dat verdachte en/of zijn mededader(s) in die woning die [slachtoffer] een op een vuurwapen gelijkend voorwerp heeft/hebben getoond en voornoemd voorwerp heeft/hebben gericht en gericht heeft/hebben gehouden op die [slachtoffer] en/of met dat vuurwapen heeft/hebben geschoten, ten gevolge waarvan die [slachtoffer] door een kogel in het hoofd is getroffen, terwijl voornoemd feit de dood van [slachtoffer] ten gevolge heeft gehad; althans, indien ook terzake van het laatstvermelde geen veroordeling mocht volgen, terzake dat hij in of omstreeks de periode van 9 augustus 2012 tot en met 10 augustus 2012 te [pleegplaats], gemeente Emmen, in een woning aan de [straat] ter uitvoering van het door verdachte voorgenomen misdrijf om tezamen en in vereniging met een ander of anderen, althans alleen, met het oogmerk van wederrechtelijke toe-eigening weg te nemen goederen en/of geld, geheel of ten dele toebehorende aan [slachtoffer], in elk geval aan een ander of anderen dan aan verdachte en/of zijn mededader(s), en daarbij die voorgenomen diefstal te doen voorafgaan en/of te doen vergezellen en/of te doen volgen van geweld en/of bedreiging met geweld tegen voornoemde [slachtoffer], te plegen met het oogmerk om die diefstal voor te bereiden en/of gemakkelijk te maken en/of om bij betrapping op heterdaad aan zichzelf en/of zijn mededader(s) hetzij de vlucht mogelijk te maken, hetzij het bezit van het gestolene te verzekeren, waarbij verdachte en/of een of meer van zijn mededader(s) in die woning die [slachtoffer] een op een vuurwapen gelijkend voorwerp heeft/hebben getoond en voornoemd voorwerp heeft/hebben gericht en gericht heeft/hebben gehouden op die [slachtoffer] en/of met dat vuurwapen heeft/hebben geschoten, ten gevolge waarvan die [slachtoffer] door een kogel in het hoofd is getroffen, terwijl de uitvoering van de voorgenomen diefstal niet is voltooid en terwijl voornoemd feit de dood van [slachtoffer] ten gevolge heeft gehad; althans, indien ook terzake van het laatstvermelde geen veroordeling mocht volgen, terzake dat hij in of omstreeks de periode van 9 augustus 2012 tot en met 10 augustus 2012 te [pleegplaats], gemeente Emmen, in een woning aan de [straat] ter uitvoering van het door verdachte voorgenomen misdrijf om tezamen en in vereniging met een ander of anderen, althans alleen met het oogmerk om zich en/of (een) ander(en) wederrechtelijk te bevoordelen door geweld en/of bedreiging met geweld [slachtoffer] te dwingen tot de afgifte van goederen en/of geld, in elk geval van enig goed, geheel of ten dele toebehorende aan [slachtoffer], in elk geval aan een ander of anderen dan aan verdachte en/of zijn mededader(s), waarbij verdachte en/of een of meer van zijn mededader(s) in die woning die [slachtoffer] een op een vuurwapen gelijkend voorwerp heeft/hebben getoond en voornoemd voorwerp heeft/hebben gericht en gericht heeft/hebben gehouden op die [slachtoffer] en/of en/of met dat vuurwapen heeft/hebben geschoten, ten gevolge waarvan die [slachtoffer] door een kogel in het hoofd is getroffen, terwijl de uitvoering van de voorgenomen afpersing niet is voltooid en terwijl voornoemd feit de dood van [slachtoffer] ten gevolge heeft gehad; [medeverdachte ]en/of [medeverdachte 1] en/of [medeverdachte 2] en/of diens mededader(s) in of omstreeks de periode van 9 augustus 2012 tot en met 10 augustus 2012 te [pleegplaats], gemeente Emmen in een woning aan de [straat] tezamen en in vereniging met een ander of anderen, althans alleen, met het oogmerk van wederrechtelijke toeëigening heeft weggenomen een koffer (met geld) en/of een geldbedrag, in elk geval enig goed, geheel of ten dele toebehorende aan [slachtoffer], in elk geval aan een ander of anderen dan aan [medeverdachte ] en/of [medeverdachte 1] en/of [medeverdachte 2] en/of diens mededader(s) en/of verdachte welke diefstal werd voorafgegaan en/of vergezeld en/of gevolgd van geweld en/of bedreiging met geweld tegen die [slachtoffer], gepleegd met het oogmerk om die diefstal voor te bereiden en/of gemakkelijk te maken en/of om bij betrapping op heterdaad voor die [medeverdachte ] en/of [medeverdachte 1] en/of [medeverdachte 2] en/of diens mededader(s) hetzij de vlucht mogelijk te maken, hetzij het bezit van het gestolene te verzekeren, welk geweld en/of welke bedreiging met geweld hierin bestond(en) dat[medeverdachte ] en/of [medeverdachte 1] en/of [medeverdachte 2] en/of diens mededader(s) in die woning die [slachtoffer] een op een vuurwapen gelijkend voorwerp heeft/hebben getoond en voornoemd voorwerp heeft/hebben gericht en gericht heeft/hebben gehouden op die [slachtoffer] en/of met dat vuurwapen heeft/hebben geschoten, ten gevolge waarvan die [slachtoffer] door een kogel in het hoofd is getroffen, terwijl voornoemd feit de dood van [slachtoffer] ten gevolge heeft gehad, tot het plegen van welk misdrijf hij, verdachte in of omstreeks de periode van 1 juli 2012 tot en met 10 augustus 2012 te [pleegplaats], gemeente Emmen, en/of elders in Nederland opzettelijk gelegenheid, middelen en/of inlichtingen heeft verschaft door [medeverdachte ] en/of [medeverdachte 1] en/of [medeverdachte 2] en/of diens mededader(s) inlichtingen te verstrekken ten behoeve van de voorbereiding en de uitvoering van het misdrijf, te weten gegevens omtrent de verblijfplaats van het slachtoffer en de beveiligingstechniek van die verblijfplaats en/of omtrent de gewoontes/gebruiken van het slachtoffer; [medeverdachte ] en/of [medeverdachte 1] en/of [medeverdachte 2] en/of diens mededader(s) in of omstreeks de periode van 9 augustus 2012 tot en met 10 augustus 2012 te [pleegplaats], gemeente Emmen, in een woning aan de [straat] tezamen en in vereniging met een ander of anderen, althans alleen, met het oogmerk om zich en/of (een) ander(en) wederrechtelijk te bevoordelen door geweld en/of bedreiging met geweld, [slachtoffer] heeft gedwongen tot de afgifte van een koffer (met geld) en/of geld, in elk geval van enig goed, geheel of ten dele toebehorende aan voornoemde [slachtoffer], in elk geval aan een ander of anderen dan aan [medeverdachte ] en/of [medeverdachte 1] en/of [medeverdachte 2] en/of diens mededader(s) en/of verdachte, welk geweld en/of welke bedreiging met geweld hierin bestond(en) dat [medeverdachte ] en/of [medeverdachte 1] en/of [medeverdachte 2] en/of diens mededader(s) In de woning die [slachtoffer] een op een vuurwapen gelijkend voorwerp heeft/hebben getoond en voornoemd voorwerp heeft/hebben gericht en gericht heeft/hebben gehouden op die [slachtoffer] en/of met dat vuurwapen heeft/hebben geschoten, ten gevolge waarvan die [slachtoffer] door een kogel in het hoofd is getroffen, terwijl voornoemd feit de dood van [slachtoffer] ten gevolge heeft gehad, tot het plegen van welk misdrijf hij, verdachte in of omstreeks de periode van 1 juli 2012 tot en met 10 augustus 2012 te [pleegplaats], gemeente Emmen, en/of elders in Nederland opzettelijk gelegenheid, middelen en/of inlichtingen heeft verschaft door [medeverdachte ] en/of [medeverdachte 1] en/of [medeverdachte 2]en/of diens mededader(s) inlichtingen te verstrekken ten behoeve van de voorbereiding en de uitvoering van het misdrijf, te weten gegevens omtrent de verblijfplaats van het slachtoffer en de beveiligingstechniek van die verblijfplaats en/of omtrent de gewoontes/gebruiken van het slachtoffer; [medeverdachte ] en/of [medeverdachte 1] en/of [medeverdachte 2] en/of diens mededader(s) in of omstreeks de periode van 1 juli 2012 tot en met 10 augustus 2012 te [pleegplaats], gemeente Emmen, in een woning aan de [straat] ter uitvoering van het door [medeverdachte ] en/of [medeverdachte 1] en/of [medeverdachte 2] en/of diens mededader(s) voorgenomen misdrijf om tezamen en in vereniging met een ander of anderen, althans alleen, met het oogmerk van wederrechtelijke toe-eigening weg te nemen goederen en/of geld, geheel of ten dele toebehorende aan [slachtoffer], in elk geval aan een ander of anderen dan aan [medeverdachte ]en/of [medeverdachte 1] en/of [medeverdachte 2] en/of diens mededader(s) en/of verdachte, en daarbij die voorgenomen diefstal te doen voorafgaan en/of te doen vergezellen en/of te doen volgen van geweld en/of bedreiging met geweld tegen voornoemde [slachtoffer], te plegen met het oogmerk om die diefstal voor te bereiden en/of gemakkelijk te maken en/of om bij betrapping op heterdaad aan zichzelf en/of zijn mededader(s) hetzij de vlucht mogelijk te maken, hetzij het bezit van het gestolene te verzekeren, welk geweld en/of welke bedreiging met geweld hierin bestond(en) dat [medeverdachte ] en/of [medeverdachte 1] en/of [medeverdachte 2] en/of diens mededader(s) in de woning die [slachtoffer] een op een vuurwapen gelijkend voorwerp heeft/hebben getoond en voornoemd voorwerp heeft/hebben gericht en gericht heeft/hebben gehouden op die [slachtoffer] en/of met dat vuurwapen heeft/hebben geschoten, ten gevolge waarvan die [slachtoffer] door een kogel in het hoofd is getroffen, terwijl de uitvoering van de voorgenomen diefstal niet is voltooid en terwijl voornoemd feit de dood van [slachtoffer] ten gevolge heeft gehad, tot het plegen van welk misdrijf hij, verdachte in of omstreeks de periode van 1 juli 2012 tot en met 10 augustus 2012 te [pleegplaats], gemeente Emmen, en/of elders in Nederland opzettelijk gelegenheid, middelen en/of inlichtingen heeft verschaft door [medeverdachte ] en/of [medeverdachte 1] en/of [medeverdachte 2] en/of diens mededader(s) inlichtingen te verstrekken ten behoeve van de voorbereiding en de uitvoering van het misdrijf, te weten gegevens omtrent de verblijfplaats van het slachtoffer en de beveiligingstechniek van die verblijfplaats en/of omtrent de gewoontes/gebruiken van het slachtoffer; [medeverdachte ] en/of [medeverdachte 1] en/of [medeverdachte 2] en/en/of diens mededader(s) in of omstreeks de periode van 9 augustus 2012 tot en met 10 augustus 2012 te [pleegplaats], gemeente Emmen, in een woning aan de [straat] ter uitvoering van het door [medeverdachte ] en/of [medeverdachte 1] en/of [medeverdachte 2] en/of diens mededader(s) voorgenomen misdrijf om tezamen en in vereniging met een ander of anderen, althans alleen met het oogmerk om zich en/of (een) ander(en) wederrechtelijk te bevoordelen door geweld en/of bedreiging met geweld [slachtoffer] te dwingen tot de afgifte van goederen en/of geld, in elk geval van enig goed, geheel of ten dele toebehorende aan [slachtoffer], in elk geval aan een ander of anderen dan aan [medeverdachte ] en/of [medeverdachte 1] en/of [medeverdachte 2] en/of diens mededader(s) en/of verdachte welk geweld en/of welke bedreiging met geweld hierin bestond(en) dat [medeverdachte ] en/of [medeverdachte 1] en/of [medeverdachte 2] en/of diens mededader(s) in die woning die [slachtoffer] een op een vuurwapen gelijkend voorwerp heeft/hebben getoond en voornoemd voorwerp heeft/hebben gericht en gericht heeft/hebben gehouden op die [slachtoffer] en/of met dat vuurwapen heeft/hebben geschoten, ten gevolge waarvan die [slachtoffer] door een kogel in het hoofd is getroffen, terwijl de uitvoering van de voorgenomen diefstal niet is voltooid en terwijl voornoemd feit de dood van [slachtoffer] ten gevolge heeft gehad, tot het plegen van welk misdrijf hij, verdachte in of omstreeks de periode van 1 juli 2012 tot en met 10 augustus 2012 te [pleegplaats], gemeente Emmen, en/of elders in Nederland opzettelijk gelegenheid, middelen en/of inlichtingen heeft verschaft door [medeverdachte ] en/of [medeverdachte 1] en/of [medeverdachte 2] en/of diens mededader(s) inlichtingen te verstrekken ten behoeve van de voorbereiding en de uitvoering van het misdrijf, te weten gegevens omtrent de verblijfplaats van het slachtoffer en de beveiligingstechniek van die verblijfplaats en/of omtrent de gewoontes/gebruiken van het slachtoffer.

Bewijsvraag Standpunt van de officier van justitie De officier van justitie heeft geconcludeerd dat het meer subsidiair ten laste gelegde, het medeplegen van een poging tot diefstal met geweld, de dood tot gevolg hebbende, kan worden bewezen. Van het primair en subsidiair ten laste gelegde moet verdachte worden vrijgesproken. Zij heeft daartoe onder meer aangevoerd dat voor wat betreft de feitelijke gang van zaken moet worden uitgegaan van de verklaring van [getuige]. Daaruit blijkt dat de verdachten gezamenlijk te werk zijn gegaan en dat zij een en ander hebben gepland, hetgeen wordt bevestigd door de telefoongegevens. Niet kan worden vastgesteld dat er goederen of geld zijn weggenomen, zodat een voltooide diefstal of afpersing niet, maar een poging daartoe wel bewezen kan worden. Er bestaat causaal verband tussen de dood van [slachtoffer] en de poging tot diefstal met geweld, zodat de dood van [slachtoffer] aan verdachte kan worden toegerekend. Er is sprake van medeplegen, nu uit de bewijsmiddelen blijkt van een gezamenlijk plan en een gezamenlijke uitvoering. Alle verdachten hebben een actieve bijdrage geleverd en onder de omstandigheden zoals genoemd hebben zij zich blootgesteld aan de niet ondenkbare kans dat er door één van hen geweld zou worden gebruikt. Standpunt van de verdediging De raadsman heeft betoogd dat verdachte moet worden vrijgesproken van al het ten laste gelegde. Hij heeft daartoe aangevoerd dat de verklaring van [medeverdachte 2] van het bewijs moet worden uitgesloten, nu de verdediging niet in de gelegenheid is geweest hem effectief te kunnen bevragen omdat hij zich op zijn verschoningsrecht heeft beroepen. Het gebruik van deze verklaring voor het bewijs zou daarom leiden tot schending van artikel 6 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM). Deze verklaring is immers 'sole and decisive' voor de eventuele vaststelling dat verdachte zich in de bewuste nacht in de woning van het slachtoffer heeft bevonden, nu dat laatste niet wordt ondersteund door andere bewijsmiddelen zoals forensisch bewijs of de verklaringen van anderen. Het ontbreken van een effectieve bevraging wordt niet door andere factoren gecompenseerd. Subsidiair dient de verklaring van [medeverdachte 2] te worden uitgesloten van het bewijs omdat deze niet betrouwbaar is. Diens verklaring over hetgeen er allemaal zou zijn gebeurd en in welke tijdsspanne dat zou zijn gebeurd, kan niet kloppen, gezien de overige gegevens die uit het onderzoek door de politie zijn gebleken. Ook wordt deze verklaring op cruciale punten tegengesproken door de verklaring van [getuige], wier verklaring overigens ook onbetrouwbaar is, nu deze geen bevestiging vindt in objectieve onderzoeksresultaten of andere getuigenverklaringen. De overige door de politie als verdacht aangemerkte omstandigheden kunnen evenmin bijdragen aan het bewijs dat verdachte op wat voor manier dan ook betrokken is geweest bij de dood van het slachtoffer. Uit de telecomgegevens blijkt zelfs niet dat verdachte de bewuste nacht in [pleegplaats] was. Tot slot blijkt niet van een intellectuele en/of materiële bijdrage van verdachte aan het delict die zodanig is dat van medeplegen kan worden gesproken. Ook medeplichtigheid is niet aan de orde, nu het daarvoor vereiste (voorwaardelijk) opzet niet uit de bewijsmiddelen volgt. Beoordeling van het bewijs De rechtbank overweegt dat het belangrijkste bewijsmiddel waarop de betrokkenheid van verdachte bij het aan hem ten laste gelegde kan worden gebaseerd de verklaring van [medeverdachte 2]is, nu daaruit zou kunnen volgen dat verdachte in de nacht van 9 op 10 augustus 2012, rond het vermoedelijke tijdstip van overlijden van het slachtoffer, naar diens woning is gegaan en dat daar in de woning, door of in het bijzijn van verdachte een schot met een vuurwapen is gelost, hetgeen tot de dood van het slachtoffer heeft geleid. Deze verklaring wordt echter op het meest essentiële onderdeel, namelijk dat het verdachte was die in het gezelschap van de [medeverdachte ] naar de woning ging, niet door enig ander bewijs, zoals forensisch bewijs, andere objectief verifieerbare gegevens of verklaringen van andere getuigen, ondersteund, terwijl verdachte aanwezigheid in de woning met klem ontkent. De verklaring van [medeverdachte 2] moet naar het oordeel van de rechtbank dan ook, in ieder geval voor wat betreft dit onderdeel, worden aangemerkt als 'sole and decisive evidence'. Door de verdediging is verzocht [medeverdachte 2] als getuige te horen, om zo de betrouwbaarheid van zijn verklaring te kunnen toetsen. [medeverdachte 2] heeft zich bij de rechter-commissaris echter op zijn verschoningsrecht beroepen en de verdediging heeft haar ondervragingsrecht daarom niet effectief kunnen uitoefenen. Nu voldoende steunbewijs voor de verklaring van [medeverdachte 2] op het door verdachte betwiste cruciale punt van zijn aanwezigheid in de woning in [pleegplaats] ontbreekt, en de onmogelijkheid om hem daarover effectief te kunnen bevragen niet is gecompenseerd door andere factoren, moet deze verklaring - conform het Vidgen-arrest van het Europese Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) - worden uitgesloten van het bewijs. De rechtbank overweegt in dit verband dat in deze zaak geen compensatie had kunnen worden gevonden door het ondervragen van de [getuige], die weliswaar een verklaring heeft afgelegd over hetgeen zij direct na de gebeurtenissen daarover van [medeverdachte 2] heeft gehoord, maar wier verklaring juist op dit essentiële onderdeel afwijkt van de verklaring van [medeverdachte 2], nu zij stelt te hebben gehoord dat het niet verdachte en [medeverdachte ], maar de [medeverdachte 1]en [medeverdachte ] zijn geweest die naar de woning zijn toegegaan. Bij gebrek aan ander direct bewijs dat verdachte in de woning van het slachtoffer in [pleegplaats] kan plaatsen in de nacht van 9 op 10 augustus 2012, dient verdachte te worden vrijgesproken van al het aan hem ten laste gelegde.

Vordering van de benadeelde partij [benadeelde partij] heeft zich voor de aanvang van de terechtzitting als benadeelde partij in het strafproces gevoegd door middel van indiening van het voorgeschreven formulier bevattende de opgave van een vordering tot vergoeding van door haar geleden schade ten gevolge van het aan verdachte ten laste gelegde en bewezen verklaarde feit alsmede de gronden waarop deze berust. De vordering bestaat uit € 2.249,75 aan materiële schade. Standpunt van de officier van justitie De officier van justitie heeft gevorderd dat de vordering zal worden toegewezen met oplegging van de schadevergoedingsmaatregel. Standpunt van de verdediging De raadsman heeft primair, nu hij voor vrijspraak heeft gepleit, betoogd dat de benadeelde partij niet-ontvankelijk moet worden verklaard in de vordering. Beoordeling De rechtbank acht het feit waaruit de schade zou zijn ontstaan niet bewezen. De benadeelde partij zal niet-ontvankelijk worden verklaard in de vordering en kan de vordering slechts bij de burgerlijke rechter aanbrengen. DE UITSPRAAK VAN DE RECHTBANK LUIDT: Verklaart niet bewezen hetgeen verdachte is ten laste gelegd en spreekt verdachte daarvan vrij. Bepaalt dat de vordering van de [benadeelde partij] niet-ontvankelijk is en dat deze slechts bij de burgerlijke rechter kan worden aangebracht. Bepaalt dat deze benadeelde partij en verdachte de eigen kosten dragen. Dit vonnis is gewezen door mr. J. van Bruggen, voorzitter, mr. O.J. Bosker en mr. P.H.M. Tapper-Wessels, rechters, bijgestaan door mr. A.J. van Baren, griffier, en uitgesproken ter openbare terechtzitting van deze rechtbank op 17 april 2015. De griffier is buiten staat dit vonnis mede te ondertekenen.

Case of Vidgen v. The Netherlands, EHRM 10 juli 2012, appl.nr. 29353/06.