<nr>1</nr>Het onderzoek ter terechtzitting

<nr>4</nr>Waardering van het bewijs 4.1 Het standpunt van het Openbaar Ministerie De officier van justitie heeft zich op het standpunt gesteld dat het tenlastegelegde bewezen kan worden verklaard. In zijn schriftelijk requisitoir heeft hij dit nader onderbouwd. Kort gezegd komt zijn standpunt op het volgende neer. Verdachte heeft bekend dat hij op 12 maart 2016 de openbare uitlating heeft gedaan zoals in de tenlastelegging omschreven. Vervolgens zal beoordeeld moeten worden of deze openbare uitlatingen, al dan niet in samenhang met elkaar en met de overige omstandigheden van de betoging beledigend zijn, dan wel aanzetten tot haat, discriminatie en/of geweld tegen Joden. Volgens de officier van justitie behoeft het geen betoog dat de uitlatingen zijn gedaan anders dan ten behoeve van zakelijke berichtgeving. Anti-Jodenneussticker De officier van justitie heeft opgemerkt dat verdachte weet dat de sticker duidt op een Jodenneus en daarmee is de associatie met Joden gegeven. In de gegeven omstandigheden, te weten de extreemrechtse demonstratie met gebruik van aanverwante teksten, is duidelijk dat de neus symbool staat voor de Joden in het algemeen. De anti-neussticker drukt uit dat Joden verboden moeten worden in onze samenleving in verband met hun inferioriteit en schadelijkheid. De sticker is derhalve beledigend voor Joden en zet aan tot discriminatie, in die zin dat het derden op het idee brengt of dat idee versterkt om Joden anders te behandelen. In samenhang met de tekst ‘Combat 18’ en de andere omstandigheden is er ook sprake van aanzetten tot haat en geweld, omdat daardoor het hele nationaalsocialistische gedachtengoed doorwerkt in de boodschap die de sticker uitdraagt. ‘Defend Europe’ Op basis van de anti-Jodenneussticker die verdachte tezamen met het spandoek droeg, gaan de associatieve gedachten naar de Joden. Naar de mening van de officier van justitie wil verdachte met de slogan uitdrukken dat Europa het ernstige gevaar loopt om als gevolg van rassenvermenging met inferieure rassen ten onder te gaan. Extreemrechtse partijen willen de Arische zuiverheid van de Europese bevolking zoveel mogelijk behouden, zodat de slogan uitdrukt dat Europa beschermd moet worden tegen de aanwezigheid van Joden en tegen hun duivelse plannen om Europa in het verderf te storten. Dit levert volgens de officier van justitie eveneens groepsbelediging op. Nu er een vergunde demonstratie plaatsvond, waarbij men trachtte eigen gedachtengoed uit te dragen zou sprake kunnen zijn van een serieuze poging om een bijdrage aan een maatschappelijk debat te leveren. Deze omstandigheid kan in beginsel het beledigende of tot discriminatie aanzettende karakter aan de uitlating ontnemen. De officier van justitie heeft echter aangevoerd dat het maatschappelijk debat dat verdachte en zijn mededemonstranten willen voeren of willen aanzwengelen in een vrije democratische samenleving niet getolereerd kan worden en geen juridische bescherming dient te krijgen. De racistische uitgangspunten met een uitgesproken radicale strekking zijn geen uitlatingen die de bescherming van een strafbaarheid wegnemende context kunnen krijgen. De officier van justitie heeft betoogd dat verdachte wist dat deze uitlatingen beledigend zijn, dan wel aanzetten tot discriminatie, haat en geweld tegen Joden, nu verdachte heeft deelgenomen aan een demonstratie van de Nederlandse Volks-Unie (verder: NVU), een politieke partij die bekend staat als een neonazistische organisatie en in dat kader het spandoek en de anti-Jodenneussticker, die een neonazistisch gedachtengoed uitdragen, heeft gedragen. Daarmee heeft verdachte gedachtegoed uitgedragen om daarmee doelbewust de Joodse gemeenschap wegens hun ras te beledigen en anderen jegens hen aan te zetten tot haat, discriminatie en gewelddadig optreden. 4.2 Het standpunt van de verdediging De raadsman heeft aan de hand van zijn pleitaantekeningen betoogd dat het T-shirt met de tekst “Combat 18” dat verdachte droeg niet zichtbaar was in het openbaar, zodat dit deel van de tenlastelegging niet kan worden bewezen. Wel bewezen kan worden verklaard dat verdachte tezamen en in vereniging een vlag/spandoek heeft vastgehouden met daarop de tekst “Defend Europe” en dat verdachte op zijn jas een Jodenneussticker heeft gedragen. De vraag is echter of verdachte wist of redelijkerwijs moest vermoeden dat deze uitlatingen beledigend waren voor Joden of aanzetten tot discriminatie van en haat en/of geweld tegen Joden. De verdediging heeft bepleit dat dat niet het geval is en dat verdachte van het aan hem tenlastegelegde dient te worden vrijgesproken. Ten aanzien van de tekst “Defend Europe” heeft de raadsman betoogd dat uit geen enkel bewijsmiddel blijkt dat de tekst - direct of indirect - ziet op Joden, integendeel. Verdachte heeft verklaard dat hij meeliep in de demonstratie vanwege de Islamisering van Europa. Ten aanzien van de Jodenneussticker merkt de verdediging op dat deze niet aanzet tot haat en/of geweld tegen of discriminatie van Joden. De neus verwijst weliswaar naar Joden en in dit verband naar Ajax-supporters, maar het opzet was gericht op het op de hak nemen van Ajax-supporters en niet op het beledigen van Joden in het algemeen. 4.3 Het oordeel van de rechtbank 4.3.1. Feiten en omstandigheden De rechtbank gaat op grond van de wettige bewijsmiddelen van de volgende feiten en omstandigheden uit. De NVU heeft op 12 maart 2016 met een uitzonderlijke toestemming van de Burgemeester van Amsterdam te Amsterdam tegen links geweld en links-fascisme een demonstratie gehouden. Verdachte was bij deze demonstratie aanwezig. Verdachte stond in de demonstratie en droeg samen met medeverdachte [medeverdachte] een vlag met daarop “Defend Europe”. Hij had ook een sticker op de linkerzijde van zijn jas met daarop een afbeelding van een neus en daaroverheen een verticale streep, waarover verdachte zelf heeft verklaard dat hij wist dat het om een Jodenneus ging. De sticker heeft hij eraf gehaald toen andere jongens werden aangehouden in verband met het dragen van deze sticker. Verdachte heeft verklaard te begrijpen dat zo’n sticker beledigend over kan komen. 4.3.2. Overwegingen van de rechtbank De rechtbank dient te beoordelen of het hier uitlatingen betreffen waarvan de inhoud beledigend is voor Joden en of de uitlatingen aanzetten tot discriminatie van Joden dan wel aanzetten tot haat en/of geweld tegen Joden. Daarnaast dient de rechtbank te beoordelen of verdachte wist, dan wel redelijkerwijs moest vermoeden dat deze uitlatingen beledigend waren voor Joden of aanzetten tot discriminatie van Joden dan wel aanzetten tot haat en/of geweld tegen Joden. In de jurisprudentie van de Hoge Raad zijn toetsingscriteria ontwikkeld met betrekking tot de vraag of sprake is van belediging van een groep mensen. Of sprake is van belediging dient te worden beantwoord aan de hand van drie toetsingscriteria: 1) is de inhoud van de uitlating beledigend, en zo ja; 2) neemt de context het beledigende karakter weg, en zo ja; 3) is de uitlating onnodig grievend? Voor de beoordeling van de vraag of uitlatingen aanzetten tot haat tegen of discriminatie van mensen wegens hun ras in de zin van artikel 137e van het Wetboek van Strafrecht, dienen die uitlatingen niet uitsluitend op zichzelf te worden bezien, doch tevens in de gegeven omstandigheden van het geval en in het licht van mogelijke associaties die deze wekken. Groepsbelediging Voor de beoordeling of sprake is van groepsbelediging wordt gekeken naar de feitelijke uitlating, alsook naar de samenhang met de rest van de omstandigheden. Om te beoordelen of een uitlating woordelijk beledigend is, dient een objectieve toets plaats te vinden waarbij van belang is of een uitlating naar algemeen spraakgebruik beledigend is. De Hoge Raad heeft overwogen dat een uitlating beledigend is wanneer zij de strekking heeft een ander bij het publiek in een kwaad daglicht te stellen (HR 30 oktober 2001, LJN AB3143). De uitlating moet daarnaast over een groep mensen of haar kenmerk gaan. Het beledigen van een groep mensen wegens hun godsdienst valt alleen onder artikel 137e Sr als men de mensen behorend tot die groep collectief treft in hetgeen voor die groep kenmerkend is, namelijk in hun ras/uiterlijk (zie ook HR 10 maart 2009, LJN BF0655). Anti-Jodenneussticker Voor wat betreft het dragen van de anti-Jodenneussticker is de rechtbank van oordeel dat deze op zichzelf beschouwd beledigend is voor Joodse mensen. De afbeelding van de typisch Joodse neus met een streep erdoor, waarvan verdachte zelf ook wist dat het een Jodenneus was, heeft de strekking om te beledigen, brengt de Joden in diskrediet, tast hun eigenwaarde aan en treft hen als groep. De rechtbank is van oordeel dat met betrekking tot de sticker aan de eerste stap van het toetsingskader is voldaan. “Defend Europe” De vlag met daarop de tekst “Defend Europe” is naar het oordeel van de rechtbank op zichzelf niet beledigend voor de Joden als groep, maar nu deze uitlating is gedaan in samenhang met het dragen van de anti-Jodenneussticker, wordt de suggestie gewekt dat Joden niet welkom zijn en dat Europa moet worden beschermd tegen de Joden. Gelet op deze omstandigheden is de rechtbank van oordeel dat de uitlating op de vlag eveneens beledigend is voor de Joden als groep. Aanzetten tot discriminatie Het dragen van de anti-Jodenneussticker in samenhang met het dragen van de vlag met de tekst “Defend Europe” kan ook, in de context waarin het heeft plaatsgevonden, te weten tijdens een demonstratie van de NVU, naar het oordeel van de rechtbank eveneens aanzetten tot discriminatie van het Joodse ras, nu daarbij niet is vereist dat de discriminatie daadwerkelijk heeft plaatsgevonden. Een krachtversterkend element is bij het aanzetten tot discriminatie niet vereist. Aanzetten tot haat en/of geweld De rechtbank acht, anders dan de officier van justitie, aanzetten tot haat en/of geweld niet bewezen, nu niet is gebleken van een krachtversterkend element, waarbij anderen worden opgehitst of opgeroepen om iets te doen. De context van de uitlatingen De tweede toets betreft de vraag of een uitlating in een bepaalde context is gedaan en zo ja, in welke. Uit de jurisprudentie van de Hoge Raad blijkt dat de context waarin een uitlating is gedaan het beledigend karakter van de uitlating weg kan nemen, indien de uitlating een bijdrage levert of dienstig is aan een publiek maatschappelijk debat, een geloofsopvatting of als de uitlating onder de bescherming van artistieke expressie valt. De reikwijdte van die context wordt gevormd door het recht van verdachte op vrijheid van meningsuiting als bedoeld in artikel 10 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens en de fundamentele vrijheden (EVRM), waaronder ook een uitlating valt als de onderhavige. Naar het oordeel van de rechtbank zijn de uitlatingen zoals door de verdachte gedaan niet dienstig aan enig publiek maatschappelijk debat, een geloofsopvatting of aan een artistieke expressie. Als bepaalde uitlatingen in hun context moeten worden beschouwd, dan moet die context voor derden kenbaar zijn en moet naar objectieve maatstaven de context zodanig zijn, dat het beledigende karakter van de betreffende uitlating wegvalt (HR 27 maart 2012, LJN BV5623). Naar het oordeel van de rechtbank is daarvan in de zaak van de verdachte geen sprake. De verdachte nam deel aan een demonstratie die officieel gericht was tegen het links fascisme. Ter terechtzitting heeft verdachte verklaard dat de demonstratie volgens hem ook gericht was tegen de Islamisering van Nederland. De uitlatingen met betrekking tot de Joden zijn zonder aanleiding gedaan en niet is gebleken dat de uitlatingen op de vlag in combinatie met de sticker zijn gedaan binnen een voor de toeschouwer als niet beledigend of discriminerend kenbare context. Onnodig grievend Nu de rechtbank van oordeel is dat de aan verdachte tenlastegelegde uitlatingen niet in de context van een maatschappelijk debat zijn gedaan, of als een geloofsopvatting of een artistieke uiting hoeft de rechtbank niet meer te beoordelen of de functionaliteit van de uitlating wordt aangetast door het feit dat de uitlating onnodig grievend is. Ten aanzien van de wetenschap van verdachte overweegt de rechtbank het volgende: De rechtbank acht wetenschap bij verdachte aanwezig dat deze uitlatingen beledigend waren voor Joden of aanzetten tot discriminatie van Joden en overweegt daartoe het volgende. Verdachte heeft meegelopen in een demonstratie van de NVU met onder zijn jas en trui een T-shirt met de tekst “Combat 18”, waarvan verdachte bij de politie heeft verklaard te weten waar dat voor staat. De NVU is een organisatie die het volksnationalisme uitdraagt. Verdachte heeft daarnaast een anti-Jodenneussticker gedragen en heeft deze van zijn jas verwijderd, nadat anderen werden aangehouden in verband met deze sticker. Het verweer dat verdachte de anti-Jodenneussticker heeft gedragen in voetbalcontext, acht de rechtbank niet geloofwaardig nu verdachte niet op weg was naar een voetbalwedstrijd, maar deelt uitmaakte van een groep betogers in een NVU-demonstratie. In combinatie met het door verdachte en zijn mededader meegedragen vlag met daarop de tekst “Defend Europe” acht de rechtbank bewezen dat verdachte wist dat zijn handelen beledigend was voor en aanzette tot discriminatie tegen Joden.