<nr>1</nr>Procesgang

<nr>5</nr>Artikel 4 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie 5.1 Standpunt van de verdediging De raadsvrouw heeft verzocht de behandeling van het EAB aan te houden, teneinde de Letse autoriteiten aanvullende informatie te laten verschaffen over de inrichting waar de opgeëiste persoon (na veroordeling) in Letland zal verblijven, de concrete aanwezige medische zorg ten aanzien van Hepatitis C en de kosten van die medische zorg. Zij heeft daartoe het volgende aangevoerd. De opgeëiste persoon heeft Hepatitis C. Er bestaat een medische noodzaak tot behandeling. Daarvoor is nodig dat een duidelijker beeld wordt verkregen van het type Hepatitis C. Uit verschillende rapporten, te weten: - het CPT-rapport van 11 maart 2014, - het rapport National monitoring bodies of prison conditions and the European standards van het European Prison Observatory van januari 2015 en - het rapport Improving Prison Conditions by Strengthening the Monitoring of HIV, HCV, TB and Harm Reduction. Mapping Report Latvia van het Latvian Centre for Human Rights uit 2015, blijken ernstige zorgen over het ontbreken van kwalitatief goede en financieel toegankelijke medische zorg voor gedetineerden met Hepatitis C in Letse gevangenissen. Op grond van artikel 11 OLW bestaat momenteel een gegrond vermoeden dat inwilliging van het overleveringsverzoek zal leiden tot een flagrante schending van de in artikel 3 van het EVRM en het overeenkomstige artikel 4 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie (hierna: Handvest) vastgelegde rechten van de opgeëiste persoon. De behandeling van de zaak moet dan ook worden aangehouden om nadere informatie of garanties van de Letse autoriteiten te verkrijgen. Voor het geval dat de rechtbank het verzoek om aanhouding van de behandeling van het EAB afwijst, heeft de raadsvrouw betoogd dat de overlevering moet worden geweigerd op dezelfde gronden als waarop dat verzoek berust. 5.2 Standpunt van de officier van justitie De officier van justitie heeft zich op het standpunt gesteld dat de raadsvrouw geen bewijzen heeft aangevoerd voor een reëel gevaar van een onmenselijke of vernederende behandeling in Letland in het algemeen, dat een eventuele behandeling in Nederland mogelijk een reden voor uitstel van de feitelijke overlevering zou kunnen opleveren, maar dat het Openbaar Ministerie daarover pas zal beslissen, nadat de rechtbank de overlevering heeft toegestaan. 5.3 Oordeel van de rechtbank Heeft de uitvoerende rechterlijke autoriteit bewijzen dat er in het algemeen een reëel gevaar bestaat dat personen die in de uitvaardigende lidstaat zijn gedetineerd onmenselijk of vernederend worden behandeld in de zin van artikel 4 Handvest, dan moet zij beoordelen of dit gevaar in geval van overlevering voor de opgeëiste persoon aanwezig is. Daarbij moet zij zich allereerst baseren op objectieve, betrouwbare, nauwkeurige en naar behoren bijgewerkte gegevens over de detentieomstandigheden die heersen in de uitvaardigende lidstaat en die kunnen duiden op gebreken die hetzij structureel of fundamenteel zijn, hetzij bepaalde groepen van personen raken, hetzij bepaalde detentiecentra betreffen (HvJ EU 5 april 2016, C-404/15 en C-659/15 PPU, ECLI:EU:C:2016:198 (Aranyosi en Căldăraru), punten 88-89). Het CPT heeft bij zijn bezoek in 2013 aan de gevangenissen in Jelgava en Riga en het Penitentiair Ziekenhuis in Olaine vastgesteld dat: - zich ten opzichte van het bezoek in 2011 verbeteringen in de penitentiaire gezondheidszorg hebben voorgedaan (‘e.g. supply of medication; access to specialist care (…)’) - de Letse autoriteiten een aantal tekortkomingen nog steeds moeten redresseren (bijvoorbeeld dat gedetineerden betrekkelijk dure medicijnen zelf moeten betalen); - het medisch onderzoek van een gedetineerde bij zijn eerste opname in de gevangenis in het algemeen ‘in a satisfactory manner’ wordt uitgevoerd en - het CPT onder de indruk is van de kwaliteit van de gezondheidszorg in het Penitentiair Ziekenhuis in Olaine, zij het dat het CPT bezorgd is over de afname van de capaciteit van deze inrichting. Het rapport van het European Prison Observatory betreft een vergelijkend onderzoek naar detentieomstandigheden in verschillende landen. Dit rapport haalt wat betreft de situatie in Letland het CPT-rapport aan en verschaft als zodanig geen andere of meer recente gegevens over de gezondheidszorg in de Letse gevangenissen. Het rapport van het Latvian Centre for Human Rights heeft vooral betrekking op het voorkomen, diagnosticeren en monitoren van aandoeningen als HIV, AIDS, Hepatitis en tuberculose. Dit rapport bevat overigens wel de opmerking dat het budget voor penitentiaire gezondheidszorg ontoereikend is. Deze rapporten leiden naar het oordeel van de rechtbank niet zonder meer tot de conclusie dat de medische gezondheidszorg in de Letse gevangenissen op dit moment zodanig is, dat gedetineerden die aan Hepatitis C lijden in het algemeen een reëel gevaar van een onmenselijke of een vernederende behandeling lopen. Ambtshalve heeft de rechtbank evenmin kennis van bewijzen waaruit een dergelijk algemeen gevaar blijkt. De rechtbank heeft kennisgenomen van een recente beslissing van het Hanseatisches Oberlandesgericht in Bremen waarin deze rechter wel tot de conclusie komt dat er bewijzen zijn voor zo een algemeen gevaar. Het Oberlandesgericht baseert zich op het CPT-rapport van 11 maart 2014 en op twee arresten van het EHRM uit 2012. Beide arresten hebben betrekking op detentieperioden in 2005. Deze arresten hebben daarom naar het oordeel van de rechtbank nauwelijks actualiteitswaarde en leveren dus geen ‘naar behoren bijgewerkte gegevens’ in de zin van het arrest Aranyosi en Căldăraru op. De beslissing van het Oberlandesgericht leidt dan ook niet tot een ander oordeel. De rechtbank concludeert dat zij niet over bewijzen beschikt dat personen die lijden aan Hepatitis C in het algemeen een reëel gevaar van een onmenselijke of vernederende behandeling lopen vanwege het ontbreken van voldoende en financieel toegankelijke medische zorg. De rechtbank wijst het verzoek om aanhouding van de behandeling van het EAB en verwerpt het verweer. Een en ander laat vanzelfsprekend onverlet dat de gezondheidstoestand van de opgeëiste persoon een rol zou kunnen spelen bij de beslissing over een eventueel uitstel van de feitelijke overlevering op grond van artikel 35, derde lid, OLW.